तिब्बतका मुद्दाका लागि अमेरिकी विशेष संयोजक उज्रा जेयाको नयाँ दिल्लीमा दलाई लामासँगको भेटले चीनबाट आक्रोशित बनेको छ। चीनले तिब्बतको मामिलामा ‘कुनै बाह्य शक्तिलाई हस्तक्षेप गर्ने अधिकार नभएको’ बताएको छ।
नागरिक सुरक्षा, लोकतन्त्र र मानवअधिकारका लागि अमेरिकी उप विदेशमन्त्री समेत रहेका जेयाले आइतबार भारतको भ्रमण गरेकी हुन्। नयाँ दिल्ली भ्रमणका क्रममा उनले अमेरिकी वरिष्ठ अधिकारीहरूसँग दलाई लामालाई भेटेर तिब्बतको अवस्थाबारे छलफल गरेकी थिइन्।
नयाँ दिल्लीमा चिनियाँ दूतावासले विदेशी अधिकारीहरू र ‘तिब्बती स्वतन्त्रता’ सेनाहरू बीचको कुनै पनि सम्पर्कको विरोध गरेको छ। ‘सिजाङ (तिब्बत) मामिला चीनको विशुद्ध आन्तरिक मामिला हो र कुनै पनि बाह्य शक्तिलाई हस्तक्षेप गर्ने अधिकार छैन,’ दूतावासले भनेको छ।
सेन्ट्रल तिब्बती प्रशासन (सीटीए) ले फेसबुक पोस्टमा दलाई लामाले जेयाको नेतृत्वमा अमेरिकी प्रतिनिधिमण्डललाई भेटेको जानकारी दिएका थिए। दलाई लामाको प्रतिनिधिमण्डलमा रहेका सीटीएका राजनीतिक नेता पेन्पा छिरिङले भेटमा भएको छलफल तिब्बतको समृद्ध र बहुमूल्य सांस्कृतिक सम्पदाको संरक्षण गर्नुपर्ने आवश्यकतामा केन्द्रित भएको बताएका हुन्।
‘यो यस्तो समयमा आएको हो जब चिनियाँ बौद्धहरू आध्यात्मिकताबाट वञ्चित छन्,’ सेरिङले भने। छलफलमा युक्रेन संकटबारे पनि प्रसंग उठेको थियो र दलाई लामाले हतियारमुक्त संसार हेर्ने इच्छा व्यक्त गरेको छिरिङले बताए। उनले जेया दलाई लामाको पुनर्जन्म लगायत तिब्बती मुद्दाहरूमा बाइडेन प्रशासनद्वारा नियुक्त भएदेखि नै धेरै सक्रिय रहेको बताए।
छिरिङका अलावा सूचना तथा अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्ध मन्त्री नोर्जिन डोल्मा, तिब्बतका लागि अन्तर्राष्ट्रिय अभियानका अध्यक्ष टेन्चो ग्यात्सो र केही वरिष्ठ तिब्बती अधिकारीहरुको सहभागिता रहेको थियो। अमेरिकी प्रतिनिधिमण्डलमा दक्षिण तथा मध्य एसियाली मामिलाका सहायक सचिव डोनाल्ड लु, अमेरिकी राजदूत एरिक गार्सेट्टी र युएसएआईडीका उपसहायक प्रशासक अञ्जली कौर सहभागी थिए।
चिनियाँ दूतावासको विज्ञप्तिमा जेयाको पदलाई ‘शुद्ध अपराध र चीनको आन्तरिक मामिलामा हस्तक्षेप गर्न राजनीतिक हेरफेरको चाल’ भनेर वर्णन गरिएको छ। चीनले सधैं यसको विरोध गरेको छ र यसलाई कहिल्यै मान्यता दिएको छैन।